ผู้เชี่ยวชาญชี้เครื่องดื่มชูกำลัง อาจส่งผลกระทบต่อร่างกายมากกว่าที่คิด

0
259

วันนี้กับ Speaker. เราจะมาพูดถึงเครื่องดื่มชูกำลัง (Energy Drink) ตัวช่วยด้านพละกำลังที่ไม่ว่าจะในสมัยไหนก็ยังเป็นที่นิยมกันไปทั่วโลก ทั้งในหมู่วัยรุ่นชอบออกกำลังกาย, นักกีฬา, นิสิตนักศึกษาที่คร่ำเคร่งกับการอ่านตำราและที่กำลังทำทีสิสอยู่ รวมไปถึงวัยทำงานตั้งแต่คนขับรถสิบล้อที่ต้องวิ่งงานทั้งกลางวันและกลางคืน ไปจนถึงพนักงานบริษัทที่ต้องเร่งทำโปรเจคส่งลูกค้าให้เสร็จภายในระยะเวลาที่กำหนด

          แต่คุณผู้อ่านรู้หรือไม่? ว่านอกจากพละกำลังและการต่อสู้กับความง่วงหงาวหาวนอนที่มันมอบให้เรานั้น มันยังได้มอบสิ่งที่อันตรายต่อสุขภาพให้เราอย่างคาดไม่ถึงด้วย! โดยพบว่าส่วนผสมที่อยู่ในเครื่องดื่มชูกำลังนั้นมีผลอย่างยิ่งต่อความเสี่ยงที่จะเกิดโรคหัวใจ จาก วารสารสมาคมโรคหัวใจแห่งสหรัฐอเมริกา (Journal of the American Heart Association) พบว่า “คาเฟอีน” ที่อยู่ในเครื่องดื่มชูกำลัง สามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไฟฟ้าที่ทำงานอยู่ในหัวใจให้ผิดไปจากปกติ ซึ่งส่งผลทำให้เกิดความดันโลหิตสูง แม้ว่าตามคำชี้แจงของ ศาสตราจารย์ Sachin Shah จาก Long School of Pharmacy and Health Sciences at the University (มหาวิทยาลัยเภสัชศาสตร์และสหเวชศาสตร์แปซิฟิก) กล่าวว่า “สำหรับการเปลี่ยนแปลงระบบไฟฟ้าที่ส่งผลต่อการบีบและคลายตัวของหัวใจในกรณีนี้ โดยทั่วไปยังถือว่าไม่รุนแรงนัก” แต่อย่างไรก็ตามเครื่องดื่มชูกำลังยังคงมีความเสี่ยงต่อผู้ที่ใช้ยาบางชนิด ไปจนถึงผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับหัวใจ และอาจส่งผลให้เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือแย่กว่านั้นคือทำให้คลื่นไฟฟ้าในห้องหัวใจเกิดการลัดวงจรอย่างรุนแรง (Fatal Arrhythmia) ที่เสี่ยงต่อการเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว โดยเธอยังกล่าวอีกว่า “เครื่องดื่มชูกำลังเป็นผลิตภัณฑ์ที่ไม่จำเป็นต้องผ่านการทดสอบความปลอดภัยระดับที่เท่ากับยาหรือผลิตภัณฑ์อาหารเสริมอื่นๆ” ซึ่งเหตุผลนี้เองที่ทำให้เราคิดว่า เครื่องดื่มชูกำลังอาจเป็นความเสี่ยงที่เราเลือกอย่างไม่ได้ตั้งใจอยู่ก็ได้

สมาคมเครื่องดื่มแห่งสหรัฐอเมริกา (The American Beverage Association) ยังคงยืนยันถึงความปลอดภัยที่เครื่องดื่มชูกำลังมีต่อผู้บริโภค โดยชี้แจ้งว่าส่วนผสมที่ใส่ลงไปในเครื่องดื่มชนิดนี้สามารถพบในอาหารที่ประชาชนรับประทานได้ทั่วไป ทั้งทางสมาคมฯมีการศึกษาและดูแลในเรื่องความปลอดภัยอย่างเข้มงวด แต่ไม่ว่าทางสมาคมฯจะออกมายืนยันอย่างไร ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสุขภาพอย่างองค์การอนามัยโลก (World Health Organization) ยังคงถือว่า “เครื่องดื่มชูกำลังมีอันตรายต่อสุขภาพของประชาชน” รวมไปถึงคำเตือนจาก หน่วยงานกุมารเวชแห่งสหรัฐฯ (The American Academy of Pediatrics) ว่า “เครื่องดื่มชูกำลังไม่ควรให้เด็กบริโภคอย่างยิ่ง” ด้วย แม้จะมีคำเตือนจากองค์กรการแพทย์และสุขภาพจากทั่วโลก แต่อัตราการเติบโตของเครื่องดื่มชูกำลังนั้นยังคงเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ จากมูลค่า 39 พันล้านเหรียญสหรัฐในปี 2556 มีแนวโน้มที่จะเพิ่มถึง 61 พันล้านเหรียญสหรัฐภายในปี 2564 ที่จะถึงนี้

เพราะฉะนั้นสิ่งที่เหล่าผู้บริโภคอย่างพวกเราทำได้ดีที่สุดเพื่อปกป้องตนเอง

คือการศึกษาว่ามีอะไรบ้างที่เครื่องดื่มชูกำลังเป็นอันตรายต่อร่างกายของเรา?

l ผลกระทบที่คาดเดาไม่ได้ จากสารที่ผสมกันในเครื่องดื่มชูกำลัง

มีผู้เชี่ยวชาญร่วมกันหาคำตอบหลายปีที่ผ่านมาก รวมไปถึง Dr. John Higgins นักหทัยวิทยาการกีฬา (Sport Cardiologis) ร่วมกับโรงเรียนแพทย์ McGovern ที่ศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพฮูสตัน มหาวิทยาลัยเท็กซัส กล่าวว่า เครื่องดื่มชูกำลังส่วนมากมีส่วนผสมของคาเฟอีนจำนวนมาก ทั้งยังผสมน้ำตาลและวิตามิน เช่น วิตามิน B และสารกระตุ้นที่ถูกต้องตามกฎหมายอื่นๆ เช่น กัวราน่า (Guarana) พืขที่เติบโตในเขตป่าฝนอเมซอน และทอรีน (Taurine) กรดอะมิโนที่พบได้ตามธรรมชาติจากผลิตภัณฑ์ประเภทเนื้อสัตว์และอาหารทะเล เช่น ปลาและหอยต่างๆ เป็นต้น ทั้งยังมี แอลคาร์นิทีน (L-carnitine) ที่ช่วยเปลี่ยนไขมันในร่างกายของเราให้เป็นพลังงาน โดย Katherine Zeratsky นักโภชนาการจาก Mayo Clinic ในโรเซสเตอร์ รัฐมินิโซต้า กล่าวว่า “สมุนไพร กรดอะมิโน และวิตามินเหล่านี้มีความเข้มข้นสูงกว่าการที่เราจะบริโภคด้วยตัวเองจากอาหารหรือพืช และยิ่งมีผลกระทบเพิ่มขึ้นเมื่อนำสารเหล่านี้มาผสมรวมกับคาเฟอีน” ซึ่ง Dr. John Higgins มีความเห็นไปในทิศทางเดียวกัน ทั้งยังเห็นว่าการผสมกันระหว่าง คาเฟอีน, น้ำตาล และสารกระตุ้นต่างๆ จะต้องได้รับการวิจัยอีกมาก เพื่อให้ทราบถึงผลเสียที่อาจเกิดขึ้นกับหัวใจของเรา “มันยังคือกล่องดำ กับปริศนามากมายที่ยังเราไม่รู้” Dr. John Higgins กล่าว

l เพราะเครื่องดื่มชูกำลังทำให้ร่างกายไม่ได้พักผ่อน ซ้ำร้าย หัวใจกลับทำงานหนัก!

สารในเครื่องดื่มชูกำลังที่ส่งผลให้หัวใจทำงานหนักขึ้น

          “หลอดเลือดแดงถูกปิดกั้นโดยสมบูรณ์” จะเห็นได้ว่าหลังจากที่เราดื่มเครื่องดื่มชูกำลังลงไปนั้น อัตราการเต้นของหัวใจจะเพิ่มขึ้น ซึ่งหัวใจที่เต้นเร็วจากปกติจะทำให้หัวใจอยู่ในภาวะเสี่ยง โดย Dr. John Higgins กล่าวว่า เครื่องดื่มชูกำลังไม่เพียงแค่เพิ่มระดับความเครียดต่อการเต้นของหัวใจ ทั้งยังเพิ่มความดันโลหิตให้สูงขึ้น ซึ่งส่งผลให้เลือดข้นขึ้นด้วย ในหลายกรณีสามารถอธิบายได้ถึงการเสียชีวิตแบบ Cardiac arrest หรือ ภาวะฉุกเฉินเนื่องจากหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน  เนื่องจากการบริโภคเครื่องดื่มชูกำลังในปริมาณมาก จากการชันสูตรรายบุคคล กลับไม่พบความผิดปกติใดๆนอกจากภาวะเป็นพิษจากการที่ร่างกายได้รับสารคาเฟอีนและทอรีนในปริมาณสูง ยกตัวอย่างเช่น ในกรณีของประชาชนอายุ 28 คนหนึ่งที่เสียชีวิตจากการดื่มเครื่องดื่มชูกำลังจำนวน 8 กระป๋อง ทำให้หลอดเลือดแดงอุดตันและเสียชีวิตในที่สุด โดยมีความเป็นไปได้ว่าคาเฟอีนและส่วนผสมอื่นๆในเครื่องดื่มชูกำลังส่งผลกระทบอย่างยิ่งต่อการอุดตันของหลอดเลือดแดง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่ออกกำลังกาย

          l เครื่องดื่มชูกำลังส่งผลเสียต่อ สมองและระบบประสาท โดยตรง

คาเฟอีนจำนวนมาก ส่งผลเสียต่อร่างกายและสมอง เพราะคาเฟอีนจะทำหน้าที่ปิดกั้นสาร อะดีโนซีน (Adenosine) ในระบบประสาทส่วนกลางซึ่งเป็นสารที่ช่วยให้เรานอนหลับ ซึ่งในทางการแพทย์มีการใช้สารอะดีโนซีนนี้ใช้ยานี้เพื่อให้อัตราการเต้นของหัวใจกลับมาเป็นปกติด้วย เมื่อไม่มีอะดีโนซีน จะทำให้ร่างกายของเราตื่นตัวมากเกินไป ซึ่งมีผลต่อทำให้เราสูญเสียความสามารถในการควบคุมความเคลื่อนไหวต่างๆในร่างกาย เช่น การเขียน และการขับขี่ เป็นต้น อย่างในกรณีของ “ออสติน” ที่ประสบอุบัติเหตุจนแพทย์ต้องผ่าตัดนำสมองบางส่วนออกเนื่องจากการดื่มเครื่องดื่มชูกำลังมากเกินไป โดยภรรยาของออสตินกล่าวว่าเขาบริโภคมันจนติดเป็นนิสัยเนื่องจากออสตินต้องทำงานเป็นเวลานาน

ลูกชายที่น่ารักกับผู้เป็นพ่อ “ออสติน” ที่ต้องสูญเสียสมองบางส่วนเนื่องจากดื่มเครื่องดื่มชูกำลังมากเกินไปจนเกิดอุบัติเหตุ
Credit image : Endres Photography

นอกจากนั้น คาเฟอีน ยังอาจก่อให้เกิดอาหารเวียนหัวและโรคหลอดเลือดในสมอง (Stroke)  ทั้งยังมีผลทำให้เกิด โรคหัวใจ, โรควิตกกังวล, โรคระบบการย่อยอาหารผิดปกติ, โรคนอนไม่หลับ และภาวะขาดน้ำ ทั้งยังอันตรายเป็นรุ่นแรงเมื่อบริโภคผสมกับเครื่องดื่มประเภทแอลกอฮอล์ มีหลักฐานพบว่าการบริโภคเครื่องดื่มชูกำลังจำนวนมากจะนำไปสู่อาการชัก, กระสับกระส่าย และลดอัตราการไหลเวียนของเลือดไปสู่สมอง ทำให้เกิดภาพหลอนที่อาจชักนำไปสู่ความคิดที่ทำให้อยากฆ่าตัวตายได้

แค่ไหนถึงจะพอดี? สำหรับคำถามที่ว่าบริโภคแค่ไหนจึงเหมาะสมนั้น ก่อนอื่นต้องทราบก่อนว่าเครื่องดื่มชูกำลังถูกห้ามไม่ให้เด็กบริโภคเพราะจะก่อให้เกิดอันตรายกับเด็กเป็นอย่างยิ่ง ทั้งนี้ในวัยรุ่นอายุ 12 – 18 ปี ถูกแนะนำให้บริโภคคาเฟอีนไม่เกิน 100 มก. ต่อวัน เพราะจากข้อมูลของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐฯ (Centers for Disease Control and Prevention) ระบุว่า วัยรุ่นในกลุ่มดังกล่าวที่บริโภคคาเฟอีนเกิน 100 มก.ต่อวัน จะทำให้เป็นโรคความดันโลหิตสูงได้ นอกจากนั้นข้อมูลทางสุขภาพยังชี้ให้เห็นว่า ในปี 2550 คนอเมริกัน 1,145 คน (อายุ 12 -17 ปี) รับเข้าการรักษาในห้องฉุกเฉินเนื่องจากการดื่มเครื่องดื่มชูกำลัง และเพิ่มขึ้นเป็น 1,499 คนในปี 2554 โดย Zeratsky นักโภชนาการจาก Mayo Clinic กล่าวว่า “แม้ในผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพแข็งแรง ก็ไม่ควรบริโภคเกินวันละ 1 กระป๋อง” อย่างไรก็ตามประชาชนมักจะถูกการตลาดชักจูง และทำให้เครื่องดื่มชูกำลังเป็นที่นิยมในหมู่นักกีฬาเยาวชน กระนั้นก็ยังมีคำเตือนจากสหพันธ์สมาคมโรงเรียนมัธยมแห่งชาติ (The National Federation of State High School Associations) ว่าไม่ควรดื่มเครื่องดื่มชูกำลังในการทดแทนน้ำระหว่างหรือหลังออกกำลังกาย ในสมัยก่อนระหว่างการออกกำลังผลิตภัณฑ์ธรรมชาติที่เป็นที่นิยมคือ กล้วย น้ำ และน้ำผลไม้ ซึ่งไม่ส่งผลกระทบที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย เครื่องดื่มชูกำลังจึงเป็นสัตว์ร้ายที่แอบแฝงมาในรูปแบบของผลิตภัณฑ์ที่พวกเราควรหลีกเลี่ยงนับจากนี้

Reference

– http://haamor.com/th/อะดีโนซีน/

– http://haamor.com/th/หลอดเลือดแดง/

– https://www.pobpad.com/หัวใจเต้นผิดจังหวะ

– https://www.greenclinic.in.th//guarana.html

– http://www.tripplethreeofficial.com/article/11/ทอรีน-taurine

– https://www.avogel.ca/blog/energy-drinks-and-brain-damage/

– https://www.heart.org/en/health-topics/cardiac-arrest/about-cardiac-arrest

-https://www.verywellhealth.com/do-energy-drinks-affect-stroke-risk-4117460

– https://www.bangkokhospital.com/th/disease-treatment/lcar-increase-muscle-reduce-fat

– https://www.livestrong.com/article/537913-how-do-energy-drinks-affect-the-brain-motor-skills/

– https://edition.cnn.com/2019/05/29/health/energy-drinks-health-concerns-study-explainer/index.html

– https://www.boredpanda.com/energy-drinks-caution-story-parents-brianna-austin/?utm_source=google&utm_medium=organic&utm_campaign=organic